اعمال مردم و حوادث عالم     ۞       امتحان های الهی     ۞       حق الناس     ۞       اجابت دعا     ۞      

اجابت دعا

photo_2017-06-09_17-07-09در واقع هیچ دعائی بدون اجابت یا استجابت نیست ولی به دعا کننده یا خواننده از سویی و حکمت بالغه و علم بی نهایت و قدرت بی چون و چرای خداوند خوانده شده بستگی دارد . مرحوم علامه طباطبائی در باب توبه یک سه گانه ای را مطرح می کنند که اول خداوند به سوی بنده اش باز گشت می کند و این باعث می شود که بنده حالت توبه یا همان بازگشت را پیدا کند و « تاب الی الله » از سوی بنده محقق گردد و در این وضعیت خداوند هم توبه پذیر شده و در مرحله سوم « تاب علی العبد» تحقق می یابد . بنده با استفاده از این الگو و با توجه به آیات قرآنی در باب دعاء یا همان خواندن نیز همین را معتقد هستم یعنی خداوند مارا به عنوان بنده به عبودیت و دعای خویش می خواند و ما در این مرحله با رویگردانی از استکبار و استغناء که آفت بزرگ بشر است دعای او را و دعوت پیامبرانش را استجابت می کنیم و او را  می خوانیم و در این مرحله سوم است که خداوند حکیم ِ علیمِ قدیر متناسب یا آنچه در خور ما و مفید به حال ماست، دعا و دعوت ما را اجابت و استجابت می کند؛ در این زمینه به دو آیه کوتاه و زیبا در قرآن توجه فرمایید : آیه ۱۸۶ سوره مبارکه بقره ((۱)) و آیه ۶۰ سوره مبارکه غافر((۲)) که در قرآنهای ایرانی به نام سوره مؤمن است ( چون جریان مؤمن آل فرعون در آن آمده است)

نکته دیگر اینکه خواندن دعاهای وارد شده از سوی پیامبر و امامان علیهم الصلاة و السلام  در واقع باید با توجه  به مضمون ومحتوا بوده و ما هم در واقع آن دعا را با وضع و حال خودمان انشاء کرده و پس از یادگیری از آن بزرگواران خودمان دعا کنیم ؛ اینکه برخی مؤمنان دعا را رو خوانی می کنند و با این کار تشبّه به صالحان پیدا کرده و در فضای معنویت قرار می گیرند ، قابل تقدیر است ولی تأکید علما و روحانیون و همه کسانی که دست برتری در معارف اسلامی دارند در هر لباس و جایگاهی ، باید این باشد که هر خواننده متن یک دعا ؛ محتوای ارزنده آن را فرا گرفته و در واقع از زبان حال و وضع خودش دعا کند نه اینکه صرفا دعا را بخواند و این با تلاوت یا قرائت قرآن تفاوت دارد.

سومین بخش از این مزاحمت را می خواهم به مطلبی جالب و زیبا از معارف قرآنی اختصاص دهم و آن را با یک سؤال شروع می کنم؛ اگر کسی از من و شما بپرسد که آیا خداوند دعای مشرک، کافر و مستکبر را اجابت می کند یا نه؟ مسلما ما در پاسخ می گوییم که نه و این پاسخ درست است  و خداوند هرگز این دعا را مستجاب نمی کند و در آیات  ۱۴ سوره رعد ((۳))و  ۵۰ سوره غافر((۴)) به آن اشاره شده است . اما در چندین جای قرآن از وضعیتی سخن به میان آمده است که انسانهای مشرک و رویگردان از خدا  با هلاکت و نابودی قطعی مواجه شده و هیچ وسیله و ابزار مادی و ظاهری را برای خود نمی یابند؛ در اینجاست که این اشخاص با « اخلاص» و توجه کامل خدای خویش را خوانده و از او برای نجات و رهایی کمک می خواهند مانند کشتی نشستگانِ کشتی شکسته و او در اینجا بدون توجه به ماهیت مشرکانه  و مستکبرانه ایشان در خشکی و در سر خوشی ، آنان را نجات می دهد گر چه بسیار از آنان پس از نجات به راه ضلالت خود می روند؛ ولی همین نکته مهم گویا و گواه این است که خواندنی که از روی « اخلاص » و انقطاع به سوی خداوندصورت گیرد چه کیمیای عظیمی است؛ حال مؤ من حقیقی و کسی که بهره ای متوسط از عرفان واقعی حق داشته باشد کسی است که در خوشی و ناخوشی ، آسانی و سختی در همه حال از این حالت اخلاص برخوردار بوده و مسلم است که در حق چنین بنده ای خواجه خود روش بنده پروری داند.

نویسنده: استاد ارجمند محمد روحانی

***آیات قرآن ذکر شده در متن

۱- وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُواْ لِي وَلْيُؤْمِنُواْ بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ ﴿۱۸۶﴾

و هر گاه بندگان من، از تو در باره من بپرسند، [بگو] من نزديكم، و دعاى دعاكننده را- به هنگامى كه مرا بخواند- اجابت مى‏كنم، پس [آنان‏] بايد فرمان مرا گردن نهند و به من ايمان آورند، باشد كه راه يابند. (۱۸۶) بقره

۲-وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ ﴿۶۰﴾

و پروردگارتان فرمود: «مرا بخوانيد تا شما را اجابت كنم. در حقيقت، كسانى كه از پرستش من كبر مى‏ورزند به زودى خوار در دوزخ درمى‏آيند.» (۶۰) غافر

۳-لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِ لاَ يَسْتَجِيبُونَ لَهُم بِشَيْءٍ إِلاَّ كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى الْمَاء لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهِ وَمَا دُعَاء الْكَافِرِينَ إِلاَّ فِي ضَلاَلٍ ﴿۱۴﴾

دعوت حق براى اوست. و كسانى كه [مشركان‏] جز او مى‏خوانند، هيچ جوابى به آنان نمى‏دهند، مگر مانند كسى كه دو دستش را به سوى آب بگشايد تا [آب‏] به دهانش برسد، در حالى كه [آب‏] به [دهان‏] او نخواهد رسيد، و دعاى كافران جز بر هدر نباشد. (۱۴)رعد

۴- قَالُوا أَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيكُمْ رُسُلُكُم بِالْبَيِّنَاتِ قَالُوا بَلَى قَالُوا فَادْعُوا وَمَا دُعَاء الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ ﴿۵۰﴾

مى‏گويند: «مگر پيامبرانتان دلايل روشن به سوى شما نياوردند؟» مى‏گويند: «چرا.» مى‏گويند: «پس بخوانيد. و [لى‏] دعاى كافران جز در بيراهه نيست.» (۵۰) غافر

 

یک دیدگاه

افزودن دیدگاه