اعمال مردم و حوادث عالم     ۞       امتحان های الهی     ۞       حق الناس     ۞       اجابت دعا     ۞      

بیشتر آشنا شویم

IMG_0065با آرزوی قبولی طاعات و عبادات.

در جهان اسلام پس از کتاب آسمانی قرآن، دو کتاب مورد توجه و اهتمام است که یکی نهج البلاغه و دومی صحیفه سجادیه است . نهج البلاغه مجموعه سخنان امیر المؤمنین علی (ع) است  و صحیفه را می توان  در شمار اسناد مسلم و غیر قابل خدشه لحاظ کرد و کتاب آموزشی و درسی دعا نامید .

ماه مبارک رمضان ، بهار قرآن و انس با این کلام نورانی است و هر کس به اندازه همت و صفای روح و جان خویش از آن بهره مند می گردد. از سوی دیگر این ماه شریف، ماه انس با دعاها و مناجات هایی است که به فرموده استاد حضرت امام خمینی «قده» یعنی حضرت آیة الله شاه آبادی « قده » قرآن صاعد می باشند. مناسب دیدم در این موقعیت مطلب کوتاهی در باب دو مجموعه ارزشمند « نهج البلاغه » و « صحیفه سجادیه » مطرح نمایم. در جهان اسلام پس از کتاب آسمانی قرآن، دو کتاب مورد توجه و اهتمام است که یکی نهج البلاغه و دومی صحیفه سجادیه است . ویژگی های هرکدام را باید یاد آور شد تا استفاده کنندگان بهتر به مراتب آن آشنا باشند. نهج البلاغه مجموعه سخنان امیر المؤمنین علی (ع) است که با همت و  تلاش سد رضی (ره) جمع آوری شده است.

index

مرحوم سید رضی ره که برادری به نام سید مرتضی دارد با شش پشت به حضرت امام کاظم (ع ) می رسد این دو برادر از بزرگترین و ارزنده ترین عالمان شیعه بوده و فضائل و مناقب غیر قابل تردیدی دارند . سید رضی از استعداد و توانیی فوق العاده ای در باب ادبیات و شعر عرب برخوردار بوده و دیوان شعر بزرگ و ارزنده ای دارد که اهل فن و ادب از آن بهره کافی می برند. با توجه به این علاقه و گرایش شدید به ادب و فصاحت و بلاغت، آن بزرگوار در صدد برآمده است که کلام مولی را که شامل خطبه ها، نامه ها و سخنان کوتاه می شود گرد آورده و طبیعتا”  نامی مناسب با این ذوق و علاقه خود بر آن بگذارد که آن هم نامی جز « نهج البلاغه» یعنی شیوه و آیین بلاغت نمی توانسته است باشد. پس در واقع نهج البلاغه کتابی از مرحوم سید رضی با محتوای سخنان امیر المؤ منین است که در برخی موارد و مواضع هم به نکاتی ادبی از آن اشاره می کند.

با این اوصاف می توان گفت که مرحوم رضی در صدد نگاشتن کتابی با خصوصیات کتابهای حدیثی که مورد استناد و استدلال در علوم نقلی به خصوص فقه قرار می گیرند نبوده و لذاست که برای هیچیک از این سخنان به شیوه مرسوم دانشمندان حدیثی ، سندی ذکر نکرده است ؛ ولی استادی و تبحر بسیار بالای او در درک سخن بلیغ و فصیح زبان عربی و درک فراوان او در تمییز سره از ناسره و  ذوق بسیار سرشار او  در آنچه امروز به نام سبک شناسی مطرح است، او را در گر د آوری این مجموعه کمک کرده و شارحان و مفسران این سخنان در طول تاریخ به این حقیقت روشن اذعان کرده اند.

و سخن آخر اینکه این مجموعه گر چه بخش اعظم و بسیار خوب فرمایشها و افاضات حضرت امیر (ع) است ولی تمامی آن سخنان نیست و افراد زیادی در طول تاریخ و حتی در همین دوران معصر ما سعی کردند که بقیه این سخنانرا در مدارک مختلف یافته و به عنوان « مستدرک » بیاورند که یکی از بازترین این کارها « نهج السعاده» مرحوم آقای محمودی است. همچنین مستند سازی و بیان اسناد آن نیز وجهه همت برخی اشخاص و مؤسسات مرتبط با این فعالیتها قرار گرفته است..

index1

اما در باب صحیفه سجادیه سخن فراوان است ولی به طور خلاصه در این مجال اندک می توان به دو نکته اشاره کرد :

 ۱ – مبحث مربوط به سند این مجموعه گرانقدر که با چشم پوشی از برخی مطالب فنی و نسبتا پیچیده رجالی می توان آن را در شمار اسناد مسلم و غیر قابل خدشه لحاظ کرد و  تمامی این دعاها به صورت یکجا باشرحی که در مقدمه این کتاب ارزشمند آمده ، روایت شده و جمع آوری مواردی به صورت پراکنده نمی باشد. معروفترین شخص در مجموعه راویان، جناب « یحیی بن زید » نوه گرامی حضرت سجاد (ع) است که خود مانند پدر بزرگوارش در مبارزه با ستمگران به شهادت رسید و مورد تأیید امامان شیعه نیز قرار گرفته است.

 ۲ – نکته مهمتر در این باب، محتوا و مطالب مطرح شده در دعاهای این صحیفه نورانی است؛ امامان بزرگ شیعه بزرگترین آموزگاران دعا و نیایش بوده اند زیرا اگر ما دعا و نیایش به درگاه پروردگا را یک هنر بزرگ و آمیخته با ظرافت بدانیم ، مسلما به آموزش نیازمند خواهد بود. در بین امامان معصوم و بلند مرتبه شیعه، حضرت سید الساجدین در زمره بهترین آموزگار و بیان کننده های دعاها بوده اند ولی باز هم وقتی به دعاهایی مانند دعای ابوحمزه نگاه می کنیم که سراسر شوریدگی و اشتیاق است و دوباره به سراغ صحیفه می رویم، می بینیم که صحیفه چیزی دیگر است . صحیفه را می توان کتاب آموزشی و درسی دعا نامید همانطور که مراکز آکادمیک به شخصی متبحر و استاد در یک زمینه سفارش می دهند که کتابی درسی در یک زمینه بنگارد.

نویسنده: استاد ارجمند محمد روحانی

التماس دعا

افزودن دیدگاه